Rahim ağzı (serviks) kanseri human papilloma virüs( HPV) ile çok yakın ilişkilidir. HPV virüsü ise çoğunlukla cinsel temas ile bulaşır.

HPV virüsünün birçok çeşidi olmakla birlikte sadece en sık rastlanan tiplere karşı aşı geliştirilmiştir. Ülkemizde 2 tür HPV aşısı bulunmaktadır:

• Gardasil (kuadrivalan aşı) tip 6.11.16.18’e karşı
• Cervarix (bivalan aşı) tip 16.18’e karşı

HPV aşısı koruyucu bir aşı olup tedavi edici özelliği yoktur. Virüs ile karşılaşılmadan önce aşı yapılırsa koruyuculuk % 100’e yakındır.

HPV tip 16 ve 18 serviks kanserinde %70 oranda ilişkilidir. HPV tip 11 ve 16 kondilomların (genital siğil) %90 sebebidir.

Aşı kimlere yapılır?

HPV aşısı şu an ülkemizde 9-26 yaş arası bayanlara önerilmektedir. Bayanların evli yada bekar olması, daha önce cinsel deneyimi olup olmaması, birden fazla partner olup olmaması aşı yapılmasını değiştirmez. Şu an dünyada 55 yaşına kadar aşı kullanan ülkeler bulunmaktadır. Fakat yaş ilerledikçe ve cinsel partner sayısı arttıkça aşının etkinliği azalmaktadır.

Gardasil 0,2 ve 6. aylarda
Cervarix 0,1 ve 6.aylarda kas içine (intramusküler) olarak yapılır.

Gebelerde ve bebeklerde aşıya bağlı etkiler tam olarak bilinmediği için hamilelik döneminde ve süt verirken aşı yaptırılmamalıdır.

Erkeklere aşı bazı ülkelerde önerilmekte fakat henüz bizim ülkemizde bu uygulamaya geçilmemiştir.

Aşının yan etkisi
Nadiren uygulama yerinde ağrı, şişlik, kızarıklık ve sistemik olarak da her aşıda olduğu gibi baş dönmesi, yorgunluk, göz kararması, ateş ve bulantı görülebilir.

Aşı ve smear
Aşıyı yaptırmış olmak servikal smear takibini ortadan kaldırmaz. Rahim ağzı kanserinin tek etkeni HPV virüsü olmadığı için yıllık smear taraması mutlaka yaptırılmalıdır.