| Endometrioma ve Endometriosis:
Endometriosis rahim içi dokusunun (endometrium) rahim dışındaki dokularda bulunmasıdır. Sebebi tam olarak bilinmemektedir. En sık şikâyetler; şiddetli adet sancısı, ilişkide ağrı, aşırı kanama, çocuk sahibi olamamadır. Yumurtalıkta oluşan endometriosisin sebep olduğu kistlere endometrioma (çikolata kisti) adı verilir.
Tanı
Kesin olarak laparaskopi ve biyopsi (parça alma) ile konur.
Tedavi
Kesin bir tedavisi yoktur. Şikayetlere, hastanın yaşına ve çocuk istemine göre karar verilmelidir. İlaç tedavisi olmazsa laparaskopi ile tedavi yapılır. En son çare histerektomidir.
Yumurtalık Kistleri:
Overde oluşan kistlerdir. İki guruba ayırabiliriz.
1. Basit kist
- İnklüzyon kisti
- folikül kisti
- korpus luteum kisti
- teka lutein kisti.
2. Tümörler
- seröz
- müsinöz
- endometrioid ve diğerleri
Şikâyetler
- adet düzensizliği
- lekenme ve adetten kesilme
- karın ağrısı
- kasık ağrısı
- karında şişlik
- karında dolgunluk ve basınç hissi
- ilişkide ağrı
- idrar şikayetleri
- sindirim şikâyetleri
- kısırlık
Tedavi
5 cm altındaki kistlerin iyi huylu olma olasılığı yüksek olup takip ya da ilaç tedavisi uygulanabilir. Takipte kistin boyutu, içeriği ve kan akımı ultrason ile bakılmalı ve tümör belirteçleri (marker) kontrol edilmelidir. Tedaviye rağmen küçülme olmayıp büyüme devam ederse veya kistler tümör karakterinde ise mutlaka cerrahi yapılmalıdır.
Yumurtalık kistleri %80-85 oranında iyi huyludur.
Yumurtalık kistlerini ne zaman ameliyat etmeliyiz?
- kist içinde solid (katı) kitleler varsa
- 8 cm den büyükse
- premenarş (ilk adet öncesi)
- postmenepozal(son adet sonrası)
- doğum kontrol hapı ile tedaviye rağmen 5 cm den büyük kistler
- kötü huylu veya kanser olma riski olan
- hızlı büyüyen
- torsiyon durumunda
Polikistik Over Sendromu (PCOS)
Yumurtalıklarda çok sayıda küçük küçük kist oluşumu ile giden bir hastalıktır. Genellikle kilo artışı, adet düzensizliği, sivilce, tüylenme, yağlı cilt ve kısırlık şikâyetleri oluşturur.
Tanı:
Ultrason ve hormon testleri ile konur.
Tedavi:
Kesin bir tedavisi olmayıp hastanın şikayetlerine ve isteklerine(çocuk isteği, adet düzeni ..gibi) göre tedavi doktor tarafından planlanır. |
